دويست نفر مىشد ، خانه و كاشانهء خويش را از دست داده بودند و على رغم كمك انصار ، زندگى بسامانى نداشتند . آنان به هيچ روى بر آن نبودند تا براى هميشه در مدينه بمانند بنابراين بايد با قريش روبرو مىشدند . تا آنجا كه مىدانيم قريش در آن زمان ، به دليل اشتغال به تجارت سر جنگ نداشتند . تجارت با سوريه تنها از راهى ممكن بود كه با اندكى فاصله ، از حاشيه مدينه صورت مىگرفت . قريش نمىتوانست از اين واقعيت بگريزد چنان كه نمىتوانست راه ديگرى خلق كند ! بنابراين نقطه ضعف قريش كاملًا روشن بود ؛ و اين درست چيزى بود كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بر آن انگشت نهاد . اكنون قريش بايد پاسخ تعدىهاى چندين سالهء خود را بر ضد مسلمانان دريافت مىكرد . تا پيش از بدر چند رخداد ساده روى داد كه قريش چندان جدى تلقى نكرده و اميد آن داشت كه بتواند به نحوى خود را از بند اين مشكل برهاند ؛ اما مسلمانان دست بردار نبودند ، بويژه مهاجران كه هستى خويش را در مكه از دست داده و سالها فشار ستمگرانهء قريش را تجربه كرده بودند . واقدى در فهرست غزوات پيش از بدر ، از چندين حملهء مسلمانان به كاروان تجارتى قريش ياد مىكند كه بطور عادى ، هدف تحت فشار قرار دادن قريش بوده است . نخستين حمله - به روايت واقدى - پس از گذشت هفت ماه از هجرت به فرماندهى حمزه صورت گرفت كه تنها سى نفر همراه وى بودند . در برابر كاروان قريش به رهبرى ابوجهل با سيصد نفر كه از شام عازم مكه بود . چيزى نمانده بود كه با يكديگر به نبرد برخيزند جز آن كه گفته‌اند شخصى با نام مجدى بن عمرو كه با هر دو گروه همپيمان بود وساطت كرد و آنان را از جنگ منصرف ساخت . بعدها به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم گفت : من جنگ را به مصلحت مسلمانان نديده و به همين دليل چنين برخوردى كردم . رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم نيز برخورد مناسبى با او و همراهانش كرد . « 1 » روشن است كه نبرد سى نفر به مصلحت مسلمانان نبوده است . در اين باره كه آيا حمزه نخستين فرمانده اسلام بوده است يا نه ، اختلاف شده است . واقدى او را نخستين فرمانده مىداند . اما ابن اسحاق در حالى كه عبيدة بن حارث را نخستين فرماندهى مىداند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم او را به فرماندهى گماشته ، از قول « بعض الناس » رايَتِ حمزه را نخستين رايتى مىداند كه بر افراشته شده است . او منشأ اين خطا را آن دانسته كه اعزام حمزه و عبيده تقريباً همزمان بوده است . همچنين اين احتمال را دور ندانسته كه شعرِ منسوب به حمزه كه پرچم خود را اولين پرچمى دانسته كه برپا شده ، منشأ اين عقيده شده

--> ( 1 ) . المغازى ، ج 1 ، صص 10 - 9 ؛ البته اسلام او دانسته نيست نك : سبل الهدى والرشاد ، ج 6 ، ص 23